NOS Binnenlands nieuws

Abonneren op feed NOS Binnenlands nieuws NOS Binnenlands nieuws
NOS Binnenland
Bijgewerkt: 3 uur 24 sec geleden

Uberchauffeurs: 'Veel collega's maken te lange dagen, dat is gevaarlijk'

vr, 18/01/2019 - 21:15

De afgelopen weken waren er meerdere taxichauffeurs betrokken bij dodelijke ongelukken. In drie gevallen ging het om chauffeurs van Uber. Volgens collega's zou Uber hogere eisen aan de chauffeurs moeten stellen, maar komen ongelukken ook door de lange dagen die gemaakt worden.

"Dat komt doordat de commissie van Uber te hoog is", zegt Yony (39), chauffeur in Amsterdam. "Veel jongens maken daardoor lange dagen. Ze rijden soms zeven dagen per week en tien uur per dag, omdat ze anders te weinig verdienen."

Vanmiddag zei het Verbond van Verzekeraars dat jonge taxichauffeurs relatief veel ongelukken veroorzaken. Het is daarom de vraag of verzekeraars hen in de toekomst nog wel willen verzekeren. Uberchauffeurs krijgen vaak het commentaar dat ze de hele dag met de app van het bedrijf bezig zijn om ritten binnen te halen, maar daar ziet Yony geen probleem in.

"Ik kijk alleen naar mijn telefoon als de rit binnenkomt. Als ik de klant opgehaald heb, start ik de rit aan het begin op mijn telefoon, en aan het eind doe ik ook een paar handelingen op mijn telefoon. Tijdens het rijden doe ik niets."

Blik op de telefoon

Maar niet iedereen is het daarmee eens. "Via de app krijg je ritten binnen, waardoor je constant met je telefoon bezig bent", zegt een chauffeur die liever anoniem blijft. "Als je een rit binnenkrijgt moet je op je scherm tikken om bijvoorbeeld te zien hoe ver weg de klant is. Je moet je daardoor ook op het scherm concentreren terwijl je aan het rijden bent. Dat is gevaarlijk."

Gevraagd naar een oplossing, zegt hij dat Uber zou moeten verdwijnen. "Ik doe dit alleen omdat ik geen andere keuze heb. Ze hebben de markt veroverd. Ik rij ook in een straattaxi, maar wat kan ik daar in de ochtenduren mee verdienen? Niks."

Zouaoui rijdt al 2,5 jaar voor Uber in Amsterdam en heeft er 3000 ritten opzitten. Hij vindt dat chauffeurs ook een eigen verantwoordelijkheid hebben. "Na tien uur gaat de app uit, maar zover ga ik niet. Ik rij maximaal negen uur per dag, dan stop ik. Want dan ben ik ook moe." Hij ziet dat anderen daar niet altijd voor kiezen.

Eisen stellen

"Er zijn jongens die gewoon blijven doorwerken. Dat is niet goed. Je moet tussendoor ook even de auto uit om een rondje te lopen en te eten. Je moet wel even frisse lucht halen. Dat is ook belangrijk." Yony denkt dat het vooral jonge chauffeurs zijn die onverantwoord bezig zijn. "Daarom moet Uber strenger selecteren. Er moet een leeftijdsgrens komen en ze moeten bijvoorbeeld minimaal twee jaar hun rijbewijs hebben."

Goud zoeken in oude mobieltjes

vr, 18/01/2019 - 19:32

Wat doe jij met een oud mobieltje? Veel mensen gooien hem weg of stoppen hem onderin een la, maar dat is hartstikke zonde. Want er zitten nog veel kostbare onderdelen in.

Goud zoeken

Kinderen op de Octantschool Vlinderboom in Pijnacker kregen er les over en gingen op zoek naar waardevolle stukjes. Ze maakten de oude mobieltjes open op zoek naar goud. Dat kun namelijk recyclen. En dat is handig, want het is niet goed voor het milieu om nieuw goud uit de grond te halen.

Financieele Dagblad stopt samenwerking met uitgezette journalist

vr, 18/01/2019 - 18:47

Het Financieele Dagblad verbreekt de banden met journalist Ans Boersma, die gisteren Turkije uit werd gezet. De hoofdredactie schrijft dat in een artikel op de website van de krant.

Boersma werkte als correspondent voor het FD in Turkije. Het Openbaar Ministerie verdenkt haar van valsheid in geschrifte. Volgens Nieuwsuur is dat omdat ze een Syriër, die lid is geweest van terreurorganisatie Jabhat al-Nusra, in 2014 aan valse papieren heeft geholpen. De twee hadden toen een relatie.

Turkije heeft laten weten dat Boersma is uitgezet omdat ze banden zou hebben met Jabhat al-Nusra, een van de partijen in de oorlog in Syrië.

De hoofdredactie van het FD schrijft dat na haar uitzetting uit Turkije enkele intensieve gesprekken met Boersma zijn gevoerd. Daarin heeft ze "onvoldoende duidelijkheid kunnen verschaffen over haar rol", aldus de krant.

Nederlandse Summer (9) wil topmodel worden in New York

vr, 18/01/2019 - 17:58

Summer de Snoo is 9 jaar, zit in groep 6 en wordt nu al de nieuwe Doutzen Kroes genoemd. Binnenkort verhuist ze met haar familie naar New York. Daar krijgt ze een modellencontract.

Ook al is Summer nog maar 9 jaar, ze is al vier jaar bezig als model. Ze werd ontdekt op Instagram en daar heeft ze nu al meer dan 34.000 volgers.

Volgens model Tanja Kok wordt het leven in New York wel spannend, maar niet makkelijk voor Summer.

Summer vertrekt over een paar weken naar New York met haar familie. Haar moeder zegt dat ze niet te veel modellenklussen aannemen, zodat Summer genoeg tijd heeft voor gewone dingen.

Hoge strafeisen voor brandstichting met dodelijke afloop in Diemen

vr, 18/01/2019 - 17:54

Het Openbaar Ministerie heeft gevangenisstraffen tot achttien jaar geëist tegen drie verdachten van brandstichting in een studentenflat in Diemen. Daarbij kwam in de zomer van 2017 een man van 27 om het leven en raakten twee anderen zwaargewond.

"Het motief van de verdachten is even banaal als beschamend: geld", zei de officier van justitie tijdens de inhoudelijke behandeling van de strafzaak tegen de twee mannen en de bewoonster.

In juli 2017 brak brand uit in een van de appartementen op de begane grond. Daar woonde een vrouw van 24. Er ontstond een enorme rookontwikkeling in het gebouw van zestien verdiepingen, waar zo'n 150 mensen woonden.

Stoffelijk overschot

Toen de brand onder controle was, doorzocht de politie het gebouw. Op de twaalfde verdieping lag het stoffelijk overschot van een 27-jarige filosofiestudent. Zijn vriendin was zwaargewond, evenals een andere bewoonster.

Politieonderzoek heeft aan het licht gebracht dat de bewoonster van het appartement op de begane grond de brandstichting had beraamd. Ze schakelde daar haar broer en een Amsterdammer voor in, in ruil voor geld.

Tien dagen voor de brand had de vrouw een inboedelverzekering afgesloten, die ze na een dag verhoogde. Daags na de brand deed ze aangifte bij de politie en nog weer een paar dagen later diende ze een claim in bij de verzekering van 75.000 euro.

Koud en gewetenloos

Tegen haar eiste de officier van justitie achttien jaar celstraf. Volgens hem was haar gedrag "calculerend, om niet te zeggen koud en gewetenloos".

Haar 25-jarige broer heeft toegegeven dat hij de brand heeft aangestoken en ook berouw getoond. Tegen hem eiste het OM zestien jaar cel. De derde verdachte, een man van 27, houdt vol dat hij er niets mee te maken heeft, maar volgens de officier is er voldoende bewijs tegen hem.

Zo is hij herkend op camerabeelden en heeft hij recente brandwonden. Ook heeft een, weliswaar anonieme, getuige zijn naam genoemd als een van de brandstichters.

Volgens het OM heeft hij op geen enkele wijze spijt, emotie en invoelingsvermogen getoond over de dodelijke afloop. Mede daarom eist het OM zeventien jaar cel tegen hem.

De nabestaanden van de overleden student hebben aangifte gedaan tegen de brandweer. Zij vinden dat die steken heeft laten vallen. Die aangifte is nog in behandeling.

Onderzoek naar binnenlandse adopties en 'afstandsmoeders'

vr, 18/01/2019 - 16:57

Er komt een uitvoerig onderzoek naar binnenlandse adopties die in Nederland hebben plaatsgevonden in de jaren 50 tot en met 80. Dat heeft minister Sander Dekker van Rechtsbescherming vandaag bevestigd tegenover Nieuwsuur. Doel van het onderzoek is om de gang van zaken rondom vrouwen die in die tijd hun kind afstonden, zogenoemde afstandsmoeders, in kaart te brengen.

"Als er in die tijd een vrouw ongehuwd zwanger raakte, werd er eigenlijk gezegd: het is beter als je je kind afstaat. Dat heeft natuurlijk een enorme impact. Op de moeders, de vaders en ook de kinderen die destijds zijn geadopteerd", zegt Dekker. "Het is een praktijk van enkele decennia geleden, maar dat maakt de pijn natuurlijk niet minder."

De minister meldt ook dat er behalve een onderzoek, ook een conferentie wordt georganiseerd voor komende zomer.

'Adoptie niet mijn eigen keuze'

Will van Sebille, zelf afstandsmoeder, hoopt dat er door het onderzoek erkenning komt. "De erkenning dat gesloten adoptie de slechtste oplossing is geweest en nog steeds is. En erkenning voor het feit dat veel jonge vrouwen iets hebben moeten ondergaan wat voor hen een trauma heeft opgeleverd."

Van Sebille stond in 1967 haar zoon af nadat ze op 17-jarige leeftijd zwanger was geworden. "De opvatting destijds was dat een ongehuwde moeder niet voor haar kind kon zorgen. Een kind heeft zijn vader en zijn moeder nodig. Dus eigenlijk was er dan maar één optie: je kind weggeven."

Hoewel uit een klein, verkennend onderzoek van de Radboud Universiteit in Nijmegen naar voren komt dat er bij de binnenlandse adopties geen sprake was van dwang van de overheid, heeft Van Sebille wel veel druk ervaren. "Van familie, maar ook van instanties. Ik heb de adoptie niet als mijn eigen keuze ervaren."

En dat geldt volgens haar voor veel meer vrouwen, die ze ook via haar stichting De Nederlandse Afstandsmoeder (DNA) heeft gesproken. "Je kreeg destijds ook te horen dat je er met niemand over moest praten. want dan zouden mensen je een slechte vrouw vinden. Wie geeft nou zijn kind weg?"

Belangenorganisaties van geadopteerde kinderen en afstandsmoeders hebben het afgelopen jaar meerdere keren gesproken met minister Dekker. Ook Judie Nagtzaam, afgestaan door haar biologische moeder, pleitte voor een uitvoerig onderzoek. "Er moet openheid komen, over alles."

Informatie krijgen is volgens haar het allerbelangrijkste. "Veel adoptiekinderen mogen nu hun dossier niet inzien. Die dossiers zouden openbaar moeten worden gemaakt. Ik vind dat ik recht heb om te weten waar ik vandaan kom. Mijn hele leven is nu gebaseerd op tweedehands informatie."

Nagtzaam heeft alleen een uittreksel van het geboorteregister, maar weet weinig tot niets over hoe haar moeder haar heeft afgestaan. "Mijn biologische moeder is in de jaren 80 al overleden. Ik heb alleen contact met een halfbroer in Amerika, maar die weet weinig van wat er hier is gebeurd."

Vijf baby's in een box

Volgens Harlinde van Osselaer was er vroeger geen discussie over de vraag of het wel in het belang van de kinderen was om geadopteerd te worden. Ze werkte in de jaren 70 in Moederheil, een van de bekendste huizen waar jonge moeders en baby's werden opgevangen.

"Ik moest als psycholoog de kinderen testen, om te zien hoe ver ze in hun ontwikkeling waren. Dat had te maken met het moment waarop ze geadopteerd konden worden." Ze is ervan overtuigd dat de gang van zaken in de tehuizen de kinderen heeft geschaad. "Er zaten bijvoorbeeld vijf baby's in een box, er werd niet met ze gespeeld of gepraat. Dan loop je ontwikkelingskansen mis."

Met afstandsmoeders had ze ook contact, voor de bevalling. "Bij sommige meisjes dacht ik: die zullen hun hele leven hier last van houden. Soms was het hartverscheurend."

Zwart gat

Voor Will van Sebille is haar bevalling nog steeds een zwart gat. "Ik kan me alleen nog herinneren dat ik mijn zoon hoorde huilen nadat hij was geboren. Dat gaf me een geluksgevoel. Maar daarna is hij weggehaald, ik mocht hem niet zien." Het contact werd pas hersteld toen haar zoon 33 jaar was.

"Ik hoop dat door dit onderzoek alle instanties, van hulpverlening tot tehuizen en de kerk, zullen erkennen dat ze hierin een rol hebben gespeeld en dat dit niet de goede manier was. Ik denk dat dat veel afstandsmoeders het gevoel zal geven dat zij en hun verhaal er mogen zijn."

Verzekeraars waarschuwen taxichauffeurs: minder ongelukken, anders geen verzekering

vr, 18/01/2019 - 16:43

Taxichauffeurs zijn relatief vaak betrokken bij ongelukken. Vooral jonge, zzp'ende chauffeurs veroorzaken veel schade, meldt het Verbond van Verzekeraars. "Het gaat dan met name om jonge chauffeurs die letselschades veroorzaken van soms meer dan een miljoen euro", zegt Richard Weurding van de verzekeraars.

Volgens het verbond zijn er relatief drie keer zo veel ongelukken met taxi's als met normale auto's. Jaarlijks krijgt een op de zes taxi's een ongeluk, tegenover een op de twintig auto's.

"Dat is natuurlijk voor een deel te verklaren door het feit dat taxichauffeurs meer kilometers maken, maar als je hen vergelijkt met andere risicogroepen zoals vrachtwagenchauffeurs, zie je dat ze de laatste tijd relatief meer schade veroorzaken", zegt Weurding.

Het is daarom nog maar de vraag of verzekeraars in de toekomst taxichauffeurs nog wel willen verzekeren. "Als deze cijfers zo hoog blijven, zullen steeds meer verzekeraars stoppen. Het is nu echt vijf voor twaalf, de taxisector moet in actie komen", aldus Weurding.

De afgelopen weken waren meerdere taxichauffeurs betrokken bij dodelijke ongevallen. Bij drie daarvan ging het om Uber-chauffeurs. Verder raakte deze week een 9-jarig meisje gewond bij een ongeluk met een taxi in Amsterdam. Volgens De Telegraaf ging het daarbij om een Uber-taxi, maar dat is niet bevestigd.

Het Verbond van Verzekeraars houdt niet apart de schade van Uber bij, maar ziet wel dat met name zzp'ers in de grote steden veel schade veroorzaken. "Die chauffeurs rijden soms niet alleen voor Uber, maar bijvoorbeeld ook voor een reguliere taxicentrale. Dat maakt het voor ons lastig bij te houden."

Veilig Verkeer Nederland vindt dat Uber zich na deze ongevallen achter de oren moet krabben. "Zorg dat je veiligheidsmaatregelen neemt, zodat chauffeurs ervan doordrongen zijn dat dit soort ellende niet meer voorkomt", zegt Rob Stomphorst van de verkeersorganisatie.

Undercover

Dat Uber-chauffeurs veel kilometers maken, ervoer ook journalist Jeroen van Bergeijk. Voor zijn boek ging hij vijf maanden undercover aan de slag als chauffeur bij de taxidienst. Hij ontdekte dat je, om redelijk te kunnen rondkomen, zestig uur per week moet taxiën.

Ook de app draagt bij aan de grote hoeveelheid kilometers die chauffeurs maken. "Het is een beetje vergelijkbaar met bingewatchen op Netflix", zegt Van Bergeijk. "Je krijgt een nieuwe rit aangeboden terwijl je je oude nog aan het afronden bent, net zoals Netflix automatisch begint met het afspelen van een nieuwe aflevering."

Dat zorgt er niet alleen voor dat de verleiding groot is om maar te blijven rijden, ook worden chauffeurs gedwongen om hun telefoon te gebruiken tijdens het rijden. De nieuwe rit moet immers worden geaccepteerd in de Uber-app, terwijl de chauffeur nog aan het rijden is.

Veilig Verkeer Nederland maakt zich ook zorgen over het gebruik van de app. "De chauffeurs slepen zichzelf van hot naar her in de auto, en daarvoor moet je als chauffeur een blik blijven houden op die app. Ook als je mensen achter in de auto hebt."

Lastig

Overigens kan het nu al behoorlijk lastig zijn om een verzekering te krijgen als taxichauffeur, zegt Van Bergeijk. "Van mijn bronnen in de taxiwereld hoor ik dat het vooral voor zzp'ers lastig. Of je betaalt hele hoge premies."

Johan Cruijff vereeuwigd in de Arena die zijn naam draagt

vr, 18/01/2019 - 16:17

Bijna drie jaar na zijn dood is Johan Cruijff vereeuwigd in zijn eigen Arena. Oud-ploeggenoot Wim Suurbier onthulde in de hoofdentree van het stadion een borstbeeld van de legendarische nummer 14.

Even verderop werd een metershoge Cruijff-wand onthuld, bestaande uit een mozaïek van zwart-witbeelden uit de voetbalcarrière van Cruijff. Samen vormen de mozaïeken zijn hoofd, dat extra wordt geaccentueerd door neonlicht.

Bijzonder mens

"Johan verdient dit meer dan 1000 procent", zei Suurbier. "Hij was niet alleen een van de beste voetballers ter wereld, maar ook een zeer bijzonder mens. Als je ziet hoe hij zich met zijn Foundation heeft ingezet voor kinderen: ook dat is uniek."

Sinds vorig jaar heeft de Arena de naam van Johan Cruijff. Aan de buitenkant van het stadion was Cruijff al prominent aanwezig in de vorm van metershoge portretten.

Johan Cruijff overleed op 24 maart 2016 in Barcelona, de stad waar hij al jaren woonde en waar hij grote successen vierde als voetballer.

'Move over' wijnsommelier, de professionele bierkenner is in opkomst

vr, 18/01/2019 - 15:31

IPA, weizen, tripel, kriek, saison... de speciaalbiersoorten vliegen je de laatste jaren om de oren. Hoe weet jij wat je het lekkerst vindt? De consument heeft advies nodig en krijgt dat ook op steeds meer plekken: het vak biersommelier wordt namelijk populairder. Dit jaar stijgt het aantal gecertificeerde biersommeliers tot boven de 200, vooral in brouwerijen en café's en restaurants.

"De groei hangt samen met de toegenomen interesse in bier", zegt Henri Reuchlin, coördinator bij de enige officiële Nederlandse 'bieropleider' StiBON. "Die wordt weer deels veroorzaakt door het steeds uitdijende bieraanbod. Consumenten zien door de bieren het bos niet meer en hebben behoefte aan advies. Ook is er simpelweg meer te vertellen."

Waar je als wijnliefhebber al tientallen jaren wijnsommelier kunt worden, bestaat het vak biersommelier pas een paar jaar. In 2013 werd de eerste lichting biersommeliers gediplomeerd door StiBON. Momenteel zijn er 185 biersommeliers in Nederland. Jaarlijks komen er 30 tot 40 bij.

Hoe moet je eigenlijk bier proeven? Leer in deze video hoe je dit weekend in de kroeg mensen kan imponeren:

Volgens Arjanneke van den Berg, eigenaar van de Gooische Bierbrouwerij en sinds vorig jaar ook biersommelier, past het opkomende biersommelierschap bij de vraag naar eerlijke en ambachtelijke producten. "Mensen zijn de laatste tijd meer geïnteresseerd in het verhaal achter het product. Waar komt het vandaan, hoe wordt het gemaakt en wat kan ik er mee?"

De klandizie is inderdaad geïnteresseerd in bier, dus moet het personeel in cafés, restaurants of brouwerijen ingelezen zijn, zegt Gijs Troost, biersommelier van de eerste lichting (2013) en examinator bij StiBON. "Mensen vragen naar kennis, dus dan kan je als horecapersoneel niet met een mond vol tanden staan. Je moet een goed verhaal hebben."

Dat ambassadeurschap van de biersommelier is erg belangrijk, zegt Van den Berg (lievelingsbier: Schlenkerla Rauch Märzen) . "Er is een wildgroei aan speciaalbier. Om de kwaliteit te bewaken moet je iemand kunnen zeggen wat nou echt een goed biertje is. Bier heeft een breed smaakpalet."

Iemand die nog niet zo ervaren is in het drinken van speciaalbier geef je een ander biertje dan een echte (bier-)ervaringsdeskundige, gaat Troost (lievelingsbier: Rodenbach Grand Cru) verder. "Ik kan me mijn eerste (zure) Geuze nog herinneren: ik dacht dat ik in de zeik genomen werd. Nu zou ik als sommelier tegen iemand zeggen: drink een Geuze alsjeblieft niet bij een friszure salade."

Of een andere tip: drink je bier niet te koud. "Heel veel mensen drinken hun speciaalbier ijskoud. Dat is helemaal niet de bedoeling. Als het bier te koud is, komen geur en smaak niet goed vrij. Op het etiket staat de temperatuur waarop het bier te serveren, dat is voor speciaalbier vaak tussen de 8 en 10 graden."

Daarnaast is een taboe op bier in toprestaurants gelukkig niet meer van deze tijd, zegt Van den Berg. "Een bierspijscombinatie werkt soms beter dan een wijnspijscombinatie. Dat beginnen restaurants nu heel goed in te zien en daarom schakelen ze vaker biersommeliers in. Sommige restaurants ontwikkelen ook eigen bier."

Het heeft even geduurd voordat het speciaalbier deze populariteit heeft verworven, terwijl wijn altijd al populair in restaurants was. "Het bier zat vroeger in een cultureel verdomhoekje. Bier was voor plebs en wijn was voor het chique volk. Zo was het gewoon verdeeld vroeger", zegt Troost.

"En nu nog steeds wel een beetje: zelden zie je een student 'adje!' roepen en een glas wijn achterover gooien. Alleen merk je wel dat bier van dorstlesser nu al vaker is veranderd in bier om te proeven."

Toch zou je je bier net als wijn moeten voorproeven, zeggen Van den Berg en Troost. "Een bier kan net als wijn 'kurk' hebben. Alleen gaat het hier natuurlijk niet om kurk, maar om andere afwijkingen: misschien is het verzuurd, verkeerd bewaard, is het bier te kort gekookt. Als je dat proeft, hoef je het bier niet per se terug te sturen, maar je kan het wel benoemen", zegt Van den Berg.

Niet al het bier hoeft voorgeproefd te worden. "Nee, een Heineken niet. Heineken is als een broodje kroket of bami van het afhaalrestaurant. Het smaakt prima, maar de smaken zijn nooit uitgesproken en daar zul je ook niet snel een afwijking in proeven", lacht Troost.

Wijn, bier, water, thee, chocolademelk...

Van den Berg en Troost zouden graag zien dat de restaurants naast een wijnsommelier ook een biersommelier krijgen of raadplegen. "Ik kan natuurlijk niet in de toekomst kijken, maar speciaalbieren kunnen steeds meer met goede wijnen concurreren. Laten we hopen dat dit gebeurt", aldus Troost.

Dat zou Reuchlin van StiBON ook geen gek idee vinden. "We zien wel interesse van wijnsommeliers die bier erbij willen doen. Dat is een goede zaak. Je zou toch niet willen dat er een heel peloton aan sommeliers rond je tafel staat: voor wijn, voor bier, voor water, voor thee, voor gedistilleerd, voor chocolademelk", grapt Reuchlin.

Ook huisdieren zijn blij met nieuw onderkomen Concertgebouworkest

vr, 18/01/2019 - 13:45

Vooral de kat van Sylvia Huang is heel erg blij dat het Koninklijk Concertgebouworkest sinds vandaag een eigen plek heeft om te oefenen. "Vaak gebruikten we mijn huis als oefenruimte", vertelt de Belgische violiste, die ook in een eigen kwartet speelt. "Dat is lastig met je buren, maar mijn kat was er echt klaar mee. Die begon al te briesen als de andere dames binnenkwamen."

De musici van het Concertgebouworkest treden vaak ook op in kleinere ensembles, zoals het GoYa-kwartet waarbij Huang speelt. Maar voor de kleinere gezelschappen was er in het grote gebouw aan het Museumplein in Amsterdam geen ruimte om te oefenen. Dat deed men in gehuurde ruimtes door de hele stad of dus bij musici thuis.

Tot nu, want het Concertgebouworkest heeft een nieuw gebouw erbij. Op een steenworp afstand van de concertzaal zitten daar de kantoren, oefenruimtes en ook zalen om op te treden. Morgen opent burgemeester Halsema het gebouw officieel, maar vanochtend vanaf 07.00 uur waren belangstellenden al welkom.

Miljoenenverbouwing

Vaders met kinderen schuifelen binnen terwijl het GoYa-kwartet een stuk van Schumann speelt. Anderen willen geen noot missen en zijn er al veel eerder. Stipt 07.00 uur meldt zich een vrouw aan de deur: "Ik ben uit bed gevallen", vertelt ze lachend. "En ik dacht het is lekker rustig zo vroeg. Ik ben een 'vriend' van het Concertgebouw, heb de ontwikkeling een beetje gevolgd en was wel heel benieuwd hoe het gebouw eruit is komen te zien."

Want er is de afgelopen jaren veel verbouwd. "Dit was een oud-schoolgebouw, in 1908 ontworpen door Berlage", legt David Bazen uit. Hij is de zakelijk directeur van het wereldberoemde orkest. "We hebben vier jaar hard gewerkt en zijn blij dat we nu open kunnen."

Het gebouw en de verbouwing hebben samen 12,5 miljoen euro gekost, waarvan 2,5 miljoen door het orkest zelf is betaald. De rest is opgehaald via fondsenwerving.

Volgens Bazen had het orkest echt behoefte aan dit gebouw. "We hebben de afgelopen 15 jaar een enorm grote generatiewissel vanwege pensioneringen. Dus we hebben nu heel veel jonge nieuwe mensen. We zijn allang blij dat we woonruimte voor hen hebben kunnen vinden. Maar ze wonen vaak klein en hebben dus niet een extra kamer die ze geluiddicht kunnen maken. En nu kan iedereen werken aan zijn instrumentbeheersing in dit gebouw in één van de tien oefenstudio's."

En behalve de kat van Sylvia Huang, zijn de andere leden van het GoYa-kwartet ook heel blij met deze nieuwe ruimte. "We hebben veel meer tijd, veel meer concentratie ook", benadrukt altviolist Martina Forni uit Italië. "Concentratie is heel belangrijk en als je het gevoel hebt dat je misschien wel de buren stoort, dan speelt dat niet lekker. En de akoestiek in een woonkamer is natuurlijk niet te vergelijken met wat we hier hebben."

Dat het kwartet het fijn vindt om hier te spelen, valt op. Eigenlijk zouden ze deze ochtend twee keer 10 minuten optreden voor de belangstellenden, maar ze spelen steeds bijna een half uur. "Ja, het klinkt hier fantastisch!", zegt Forni enthousiast. "We pakken er steeds weer nieuwe stukken bij waarvan we willen weten hoe ze hier klinken. En dat om 08.00 uur 's ochtends, dat is toch niet normaal!"

Deze walvis is helemaal gemaakt van plastic afval

vr, 18/01/2019 - 12:58

Een spectaculair gezicht in de Catharijnesingel van Utrecht. Daar lijkt het alsof een gigantische walvis uit het water springt.

De walvis is 11 meter hoog en helemaal gemaakt van plastic afval. De kunstenaars hebben 5000 kilo zwerfafval verzameld op de stranden van Hawaï. Op die manier willen ze aandacht vragen voor de plastic soep.

Zes maanden

Het kunstwerk lag al eerder in de Belgische stad Brugge. Het is de komende zes maanden te zien in Utrecht.

NS: steeds meer reizigers zijn tevreden

vr, 18/01/2019 - 12:03

Steeds meer treinreizigers zijn tevreden over de NS, blijkt uit eigen onderzoek van de vervoerder. Vorig jaar gaf 86 procent van de treinreizigers de NS een 7 of hoger, dat was tien jaar geleden 76 procent. Het gaat om de hoogste waardering sinds de start van de metingen in 2004, toen was de waardering nog 66 procent.

Volgens het spoorwegbedrijf overtreft de beoordeling de verwachting. "Voor een deel kunnen we dat verklaren doordat we vaker op tijd rijden, door nieuwe treinen en vernieuwde stations en ook de gastvrijheid van onze collega's", zegt een onderzoeker van de NS. "Maar helemaal verklaren of beïnvloeden kunnen we het niet. Een zonnige zomer en een draaiende economie helpen ook."

Treinreizigers zijn vooral (92 procent) tevreden over de vriendelijkheid van het treinpersoneel. Het oordeel van de reizigers is het laagst op de onderdelen 'afhandeling klacht of restitutie' (65 procent) en 'reinheid trein', al is ook dat toegenomen van 62 procent in 2017 naar 68 procent afgelopen jaar.

Niet verbaasd

Reizigersvereniging Rover zegt niet verbaasd te zijn over de toenemende reizigerstevredenheid. "Het gaat ook beter dan ooit, ook met het openbaar vervoer in zijn algemeenheid", zegt directeur Freek Bos. "Niet alleen met de NS, maar ook met de bus, de trein, de metro. Alles rijdt op tijd."

Rover plaatst wel een kanttekening: het is de NS zelf die de tevredenheid meet. Bos: "Je zou het ook onafhankelijk kunnen meten met de ov-Klantenbarometer. Maar ook die laat zien: het gaat goed met het openbaar vervoer, de tevredenheid neemt toe."

Rover heeft zelf een meldpunt voor volle treinen. "En ook daar zien we steeds minder meldingen", zegt Bos. "De NS koopt meer treinen, er zijn acties om mensen buiten de spits te laten. Je ziet dat het werkt. En NS moet ook wel: we willen vaker en meer in steden zijn, dan is openbaar vervoer heel belangrijk. Je kunt daar niet nog meer auto's parkeren. En ook in het licht van het klimaatakkoord hebben we gewoon een uitdaging om veel meer mensen het ov in te krijgen."

Oprichter KLM's Holland Herald blijkt toch niet dood

vr, 18/01/2019 - 11:41

Hij had zich al afgemeld met een overlijdensadvertentie in NRC en De Telegraaf. En als het aan Jean-Jacques van Belle, de oprichter van KLM's inflight magazine Holland Herald, had gelegen, was hij nu ook dood geweest. De overlijdensdatum had hij vastgesteld op 23-12-2018, maar achttien dagen later loopt hij binnen op de Nederlandse ambassade in Tirana, Albanië.

Van Belle (88), die zichzelf voorstelt als oprichter van de Holland Herald, brengt de ambassade zomaar een bezoekje. Dat doet hij naar eigen zeggen altijd als hij in een buitenlandse hoofdstad is.

Het bezoek wordt opgemerkt door NRC-journalist Pieter van Os, de echtgenoot van de ambassadeur in Albanië. Hij spreekt Van Belle later in Tirana en schrijft er een aanstekelijk verhaal over met de kop "Dood in de krant, levend in Tirana".

Eigen regie

De bedoeling van Van Belle was wel degelijk om dood te zijn. Zijn advertentie, een geschilderd portret, laat daar geen twijfel over bestaan. "Bij de les. In het anatomielokaal, eigen regie - einde verhaal", staat erbij.

Er lag ook al een necrologie klaar over de flamboyante Van Belle. Die is geschreven door Rick Wilson, Van Belles oud-collega die in Schotland woont, en werd op kosten van Van Belle vertaald in het Nederlands en aangeboden aan een aantal Nederlandse kranten - die geen interesse toonden. Wel schreef het persbureau ANP een bericht over zijn dood. Dat werd overgenomen door Trouw, AD, Reformatorisch Dagblad, Het Parool en verschillende nieuwssites.

Harde klap

Van Belle - die ooit verloofd was met kunstschaatser Joan Haanappel - zegt tegen de NRC dat hij het leven moe was in Amsterdam. Zakelijke projecten waren mislukt en bij het vijftigjarig bestaan van de Holland Herald was geen krant geïnteresseerd in zijn verhaal, schrijft NRC. "Dat was de hardste klap", zegt Van Belle, die ook even in de daklozenopvang terechtkwam.

Van Belle zegde zijn appartement op en ging naar Maastricht, waar hij het ziekenhuis zijn lichaam had aangeboden voor de anatomieles. Hij nam naar eigen zeggen pillen die een dodelijke uitwerking moesten hebben. Van Belle werd gewoon weer wakker. Toen is hij naar Albanië vertrokken, waarom precies zegt hij niet meer te weten.

Het was al de tweede keer dat Van Belle een einde aan zijn leven probeerde te maken. Eerder had hij het naar eigen zeggen geprobeerd in Haparanda, Zweden, net onder de poolcirkel.

Prima dood

"In een café nam ik stevig in, gaf rondjes aan alle bezoekers, slikte een paar stevige pillen en wilde mezelf al slapend op een bankje in een park laten doodvriezen. Daar schijn je niets van te merken, prima dood", zegt hij tegen NRC. Het mislukte. "Het was daar de warmste decembermaand in jaren! Van de eeuw! Het regende."

De zoons van Van Belle wonen in Dubai en Mexico. Zij kijken nu samen hoe zij hun vader kunnen opvangen. In de tussentijd blijft hij in Tirana. Hij maakt er dagelijks een wandeling, waarbij hij wordt ondersteund door het "vriendelijke" personeel van het hotel waar hij verblijft.

Rechter laat Google zoekresultaten schrappen over berispte arts

vr, 18/01/2019 - 11:25

De rechter in Amsterdam heeft Google verplicht twee zoekresultaten te verwijderen over een berispte arts. Volgens de rechter weegt de privacy van de medicus zwaarder dan de vrijheid van informatie. Experts spreken van een primeur.

De chirurg maakte fouten bij de nazorg van een patiënt. Daarvoor werd ze door het tuchtcollege op de vingers getikt: aanvankelijk kreeg ze een tijdelijke schorsing, maar in hoger beroep werd dat voorwaardelijk gemaakt. Wie haar daarna googelde, vond ook haar vermelding op een website met een zwarte lijst van artsen.

Volgens de vrouw had zij zowel zakelijk als privé last van die zoekresultaten. Ze maakte daarom bij Google aanspraak op haar recht "vergeten te worden"; door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie mag iedereen de zoekmachine vragen verouderde of onjuiste informatie niet te laten zien.

Relevant of niet?

Google wilde echter niet meewerken, omdat het de informatie over de arts relevant achtte. De Autoriteit Persoonsgegevens vond dat oordeel terecht: omdat de proeftijd nog niet was verstreken, gold het vergeetrecht niet. Daarop stapte de arts naar de rechter.

"Artsen waren vogelvrij op internet, terwijl zij zich niet konden verdedigen vanwege hun beroepsgeheim", zegt de advocaat van de vrouw. "De rechter heeft met deze uitspraak paal en perk gesteld aan die vogelvrijheid. En dat is meer dan terecht."

Het is volgens experts in Trouw, die vandaag als eerste over de zaak berichtte, de eerste keer dat een rechter zich uitspreekt over het medische tuchtrecht en het recht om vergeten te worden. De uitspraak dateert al van afgelopen zomer, maar werd pas vorige maand gepubliceerd. Trouw schrijft dat de advocaat van de arts publicatie wilde tegenhouden omdat dat tot meer aandacht zou leiden.

Willekeur

De rechter plaatst vraagtekens bij de rechtmatigheid van de zwarte lijst, die willekeurig lijkt en waarop ook artsen staan die niet voor de tuchtrechter zijn verschenen. Bovendien had de arts maar een lichte straf gehad, terwijl vermelding op een zwarte lijst een boycot zou kunnen betekenen. Daarnaast wijst de rechter erop dat de uitspraak van het tuchtcollege eenvoudig is terug te vinden in het officiële BIG-register.

Google is in de zaak in hoger beroep gegaan. Ondertussen heeft advocaat van de chirurg voor zeker vijftien andere artsen ook een vergeetverzoek ingediend bij de zoekmachine. Die zijn voor een groot deel ingewilligd, laat hij weten.

Internetjurist Arnoud Engelfriet zegt dat de uitspraak niet betekent dat er niet meer geschreven mag worden over medische fouten. "Een normaal nieuwsbericht krijg je echt niet weg met deze uitspraak. Essentieel was het tendentieuze karakter van de lijst. Dat hoef je als arts niet te tolereren."

"Ik zie dit niet als een fundamentele bedreiging voor de informatievrijheid. Rare sites geven rare rechtspraak."

De uitzending van 18 januari

vr, 18/01/2019 - 10:52
De psychische problemen van de allerjongsten in Syrië

Syrië is nu veiliger dan een jaar geleden, maar de oorlog is in het hoofd van veel kinderen nog niet voorbij. Hulpverleners, zoals Alaa Alhaj Ahmad, proberen ze te helpen. Ahmad geeft les aan kinderen van 7 tot 12 jaar oud en probeert hen de ervaringen van de oorlog te laten verwerken. Bijvoorbeeld door ze te laten tekenen.

Hoe gaat het nu met de mensen in het Syrië van Assad? Nieuwsuur-journalist Roozbeh Kaboly en cameraman Rachid El Mourif waren in Syrië en ontmoetten er verschillende Syriërs. Vanavond deel twee van hun driedelige serie: de jeugd.

CPB: zorg duurder bij inzet van wijkteams

vr, 18/01/2019 - 10:14

In gemeenten met wijkteams worden meer mensen doorverwezen naar duurdere Wmo-zorg dan in gemeenten zonder wijkteams. Dat concludeert het Centraal Planbureau in een rapport. De wijkteams waren in 2015 juist opgezet om de zorg goedkoper te maken, waardoor fors kon worden bezuinigd op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Wijkteams zijn opgericht om snel vast te stellen wat voor zorg er nodig is. Het kan dan gaan om mensen die zichzelf niet meer kunnen redden, om gezinnen die jeugdzorg nodig hebben, maar ook om mensen met schulden.

Het is de bedoeling dat de teams een groot deel van de zorg opvangen, waardoor doorverwijzen naar dure zorg niet nodig is. In de teams werken allerlei zorgaanbieders samen, zoals schuldhulpverleners en mensen in de ouderenzorg.

Doorverwijzen niet per se slecht

In zowel de gemeenten zonder als met wijkteams is het aantal doorverwijzingen naar dure zorg sinds 2015 toegenomen, maar in gemeenten met wijkteams kwam daar nog eens 14 procent extra bij.

Driekwart van de gemeenten heeft wijkteams. Vooral in gemeenten waar de teams deels bestaan uit mensen die in dienst zijn van een zorgaanbieder, nam de doorverwijzing naar professionele zorg toe. Dat hoeft overigens niet per se slecht te zijn, zegt het CPB.

Beter op de hoogte

"Het kan zijn dat ze beter op de hoogte zijn van het zorgaanbod en meer betrokken zijn", zegt onderzoeker Wouter Vermeulen van het Centraal Planbureau. "Maar wat ook kan, is dat de financiële prikkel voor aanbieders anders is dan voor gemeenteambtenaren." In gemeenten zonder wijkteams gaan Wmo-consulenten van de gemeente namelijk over het doorverwijzen.

Volgens Vermeulen hoeft duurdere zorg dus niet te betekenen dat er slechter wordt gewerkt. "Maar wat wij zien is dat het doel van de wijkteams, namelijk afschaling van de zorg, niet wordt gehaald. Het zou ook nog kunnen dat door de inzet nu grotere problemen op de lange termijn worden voorkomen. Wellicht kunnen mensen langer thuis blijven wonen of minder snel in ernstige problemen raken."

Het CPB doet geen uitspraken over de vraag of het een probleem is dat de zorg duurder wordt door de wijkteams. Vermeulen: "De gemeenten moeten daar uiteindelijk over beslissen."

Eerder maakten we deze video over de inzet van wijkteams:

'Nederlandse militairen hebben kanker door 'burnpits' in Afghanistan'

vr, 18/01/2019 - 10:01

Tientallen Nederlandse militairen denken dat ze tijdens hun uitzending in Afghanistan kanker hebben gekregen door 'burnpits'. Dat zijn brandende afvalhopen. Met de burnpits werd onder meer medisch afval en werkmateriaal verbrand.

De militairen hebben zich gemeld bij jurist Ferre van de Nadort, die onderzoek naar de burnpits in Kamp Holland heeft gedaan. Kamp Holland was van juli 2006 tot en met juli 2010 een Nederlandse legerbasis in de Afghaanse provincie Uruzgan.

Verscheidene militairen hebben foto's aan de jurist gegeven. Daarop is te zien dat afval in de open lucht wordt verbrand en niet in de verbrandingsovens die in Kamp Holland stonden. "Vanaf dag een hebben die ovens niet goed gefunctioneerd", zegt Van de Nadort.

Onjuist geïnformeerd

Hij zegt dat toenmalig minister Hillen van Defensie de Tweede Kamer onjuist heeft geïnformeerd. Die zei in 2010 dat er zes verbrandingsovens in Kamp Holland stonden en dat daarin het afval werd verbrand. "Maar die zes stonden in een ander kamp, in Kandahar", zegt Van de Nadort. "De minister heeft waarschijnlijk de locaties door elkaar gehaald."

De jurist zegt ook dat het ministerie van Defensie nooit goede metingen bij de verbrandingsinstallaties heeft gedaan en nu niet goed met de zieke (oud-)militairen omgaat. "Defensie legt de bal bij hen neer. De militairen moeten maar aantonen dat het door de burnpits komt. Het is de omgekeerde wereld."

Serieus naar kijken

Minister Bijleveld zegt in een reactie dat Defensie over deze kwestie tot nu toe geen meldingen heeft gekregen. Maar ze benadrukt dat mensen met klachten zich alsnog kunnen melden en dat Defensie daar serieus naar kijkt. Volgens Bijleveld hebben de metingen van destijds niet opgeleverd dat er iets aan de hand was.

Het ministerie ontkent dat Hillen de Kamer in 2010 verkeerd heeft geïnformeerd. Defensie benadrukt verder dat het in missiegebieden nu geen verbrandingsovens meer heeft en dat het afval daar tegenwoordig wordt afgevoerd via een 'contractor'.

Half miljoen pakketjes te laat bezorgd met kerst en sinterklaas

vr, 18/01/2019 - 10:01

Online winkels hebben in december veel pakketjes te laat bezorgd. Meer dan 530.000 klanten mensen die iets besteld hebben, kregen het te laat. Dat is meer dan vorig jaar.

Winkels zeggen dat ze het extreem druk hadden door alle feestdagen en door Black Friday. Op die vrijdag in november geven winkels vaak hoge kortingen.

Op tijd

Volgens deskundigen hadden bedrijven de drukte al lang kunnen zien aankomen. Ze hadden zich daarom beter kunnen voorbereiden, zegt de Consumentenbond.

Maar ook klanten zelf moeten goed opletten. Als je een pakketje per se op tijd wil hebben, kun je het beter een week van te voren bestellen en niet pas één dag van te voren.

'Museumdirecteur COMM schakelde voor bijna vier ton eigen bedrijven in'

vr, 18/01/2019 - 08:59

Directeur Tobias Walraven van het Haagse museum COMM huurde in 2017 voor bijna vier ton bedrijven in waarvan hijzelf bestuurder en aandeelhouder was.

Als directeur van het noodlijdende COMM (vroeger het Museum voor Communicatie en nog eerder het PTT Museum) declareerde hij jaarlijks een 'managementfee' van minimaal 176.000 euro. Dat is veel meer dan gebruikelijk voor een klein museum, concludeert journalistiek onderzoeksplatform Follow The Money (FTM).

Directeur Walraven, die in zijn besluiten werd gesteund door de raad van toezicht, spreekt tegen dat hij zich heeft bemoeid met de inhuur van de drie bedrijven. Een externe marketingdeskundige zou offertes hebben aangevraagd bij meerdere partijen, waarbij de bedrijven van Walraven steeds als beste uit de bus zouden zijn gekomen. De raad van toezicht stelt dat Walraven "geen eigenaar" is van de bedrijven, maar dat hij slechts "mede-eigenaar en minderheidsaandeelhouder" is.

COMM werd in 1929 opgericht als het Nederlandsche Postmuseum. Bij de privatisering van de PTT in 1998 werd ook het museum zelfstandig. Het museum kreeg wel nog een bruidsschat mee van 75 miljoen gulden (35 miljoen euro) en de panden werden aan het museum verkocht voor het symbolische bedrag van 1 gulden.

Ontluisterend

Gehoopt werd dat de rente van die bruidsschat voldoende zou zijn om het museum te bestieren, maar uit de reconstructie van FTM blijkt dat het geld bijna op is. Rendementen en bezoekersaantallen vallen al jaren tegen.

Mede daarom werd directeur Walraven in 2016 gevraagd het museum te reorganiseren. Onder zijn leiding werd het museum, dat nog geen 2 miljoen euro op de balans heeft staan, voor bijna 11 miljoen euro verbouwd. Het bedrag kwam grotendeels uit de verkoop van alle museumpanden. Ook werd weer een hap genomen uit de bruidsschat.

Exorbitant

Voor de heropening gaf het COMM bijna 9 ton aan marketing uit. Daarvan ging 373.000 euro ging naar drie bedrijven die vallen onder marketingbureau RIFF, waar Walraven bestuurder en aandeelhouder is. Oud-directeuren noemen de marketingkosten exorbitant. Ze staan bovendien in geen verhouding tot de bezoekersaantallen.

Beoogd was dat het museum na de opening 100.000 mensen zou trekken. Het werden er amper 26.000. Ter vergelijking: het Rijksmuseum besteedde na de verbouwing in 2013 anderhalf keer zoveel aan marketing, maar trok in dat jaar 84 keer zoveel bezoekers als het COMM.

Boven de Balkenendenorm

Overigens laat Walraven zich wel betalen naar de normen van de grote musea. In 2018 en '19 rekent hij een managementfee van respectievelijk 180.996 euro en 176.000 euro. In de twee jaren ervoor zat hij volgens FTM op een fee van meer dan 220.000 euro, ver boven de balkenendenorm van 181.000 euro.

De directeur van het Rijksmuseum verdient 183.000 euro per jaar, die van het Van Gogh Museum 179.000. De directeur van het Stedelijk Museum Amsterdam verdient 136.000 euro per jaar, 40.000 euro minder dan Walraven, terwijl het museum 25 keer meer bezoekers trekt. Volgens de raad van toezicht staat de beloning van Walraven in verhouding "tot de uitdagingen, de benodigde expertise en het bereikte resultaat".

Lot

Het lot van het museum is onduidelijk. Achter de schermen is het museum bezig de collectie af te stoten. Een belangrijke postzegelcollectie ging in 2017 al naar het Nationaal Archief. Ook de bibliotheek wordt binnenkort waarschijnlijk over gedragen aan het Nationaal Archief. Uit een geheim plan, dat in handen is van FTM, zou blijken dat Walraven af wil van de museumfunctie van COMM en zich meer wil richten op horeca en zaalverhuur. De raad van toezicht ontkent dat COMM de hele collectie wil afstoten.

De laatste miljoenen uit de pot van PTT zijn volgens FTM gereserveerd voor het afstoten van de collectie en afvloeiingsregelingen voor het personeel, voor onder anderen Walraven zelf. "Mocht Walraven op 31 december 2020 nog directeur zijn, dan wacht zijn management bv een bonus van 100.000 euro (exclusief btw)", schrijft FTM.

Groei landbouwexport stagneert, maar nog wel 'indrukwekkend'

vr, 18/01/2019 - 08:17

De export van Nederlandse landbouwproducten is vorig jaar amper toegenomen. De groei was volgens het ministerie van Landbouw 0,2 procent. Dat is een stuk minder dan de 6 procent groei in 2017 en de 4 procent het jaar daarvoor.

Toch is landbouwminister Schouten niet pessimistisch. "Er zit nog steeds groei in en we hebben een indrukwekkende positie als het gaat om landbouwproducten." De Nederlandse landbouwsector exporteerde vorig jaar voor negentig miljard euro en staat daarmee wereldwijd op de tweede plaats. Alleen de Verenigde Staten zijn een grotere exporteur.

Volgens Schouten komt de stagnatie vooral door lagere prijzen. "Maar ook de droogte van het afgelopen jaar speelt een rol", zegt ze.

Vooral bloembollen en planten

De sierteelt, zoals bloembollen en planten, heeft met tien procent het grootste aandeel in de export. Daarna volgen zuivel en eieren, vlees, groenten en fruit.

Duitsland is voor Nederlandse landbouwbedrijven nog steeds de grootste afzetmarkt. Maar er wordt volgens minister Schouten ook vaker geëxporteerd naar Japan en Marokko. "Het mooie aan Nederland is dat als het op de ene markt minder gaat, we wel weer oplossingen zoeken aan de andere kant."

Pagina's