NOS Binnenlands nieuws

Abonneren op feed NOS Binnenlands nieuws NOS Binnenlands nieuws
NOS Binnenland
Bijgewerkt: 47 min 36 sec geleden

Famke Louise haalt video offline en biedt excuses aan

wo, 23/09/2020 - 21:59

Na andere influencers heeft ook Famke Louise de video van internet gehaald, waarin ze haar volgers opriep niet meer mee te doen met de coronamaatregelen van de overheid. Ze schrijft dat ze niet meer achter de boodschap staat.

Ze zegt op Instagram tegen haar ruim 1 miljoen volgers dat het nooit haar bedoeling is geweest om mensen aan te sporen om laconiek om te gaan met de maatregelen. "Ik realiseer me de ernst van ongefundeerde uitspraken doen", zegt ze. "Ik wil mijn excuses aanbieden aan allen die zich gekwetst of verward hebben gevoeld en beloof beter mijn best te doen."

Famke Louise was gisteravond te gast in de talkshow van Eva Jinek. Dat was geen gelukkig optreden, schrijft ze. "Gisteren aan tafel was ik zenuwachtig en heb ik niet mijn verhaal kunnen doen zoals ik dat graag wilde." En: "Ik wilde de daad bij het woord stellen door mijzelf kenbaar te maken op tv, wat ik niet had kunnen voorzien was de totale stilte en gebrek aan support om mij heen."

Andere artiesten

Ook andere BN'ers hebben de video's die ze maandagavond plaatsten met #ikdoenietmeermee van internet gehaald.

Het Nederlandse online hiphop-platform Puna schrijft dat Bizzey, Rugged, Trobi, Dyna, Outsiders, DJ Chuckie, Zoe Livay, Abstract, Yes-R en Kosso "zonder mededeling" hun video's verwijderden. Ook zanger Tim Douwsma heeft de video van Instagram verwijderd.

Kottervissers naar rechter vanwege Greenpeace-actie

wo, 23/09/2020 - 20:26

De organisatie van kottervissers VisNed heeft aangifte gedaan tegen Greenpeace. De Britse tak van de milieuorganisatie heeft rotsblokken gestort op de Doggersbank, een zandbank in het Britse deel van de Noordzee.

Volgens Greenpeace is dat een beschermd natuurgebied, maar weigert de Britse regering daar op te treden tegen sleepnetvisserij. Daardoor zou grote schade aan de natuur ontstaan.

Gevaarlijk

VisNed en ook het Nederlandse ministerie van LNV zeggen dat Greenpeace vissers in gevaar brengt. "Netten en tuigen kunnen blijven hangen en beschadigd raken. Mocht een steen aan boord komen, dan kan de bemanning gewond raken", schrijft VisNed in een persbericht.

Ook bestrijdt VisNed dat er op de Doggersbank niet gevist mag worden. "Er lopen Brusselse procedures om gebieden te beschermen, Greenpeace moet hier net als iedereen op wachten."

Het ministerie van LNV zei tegen persbureau ANP dat Greenpeace het conflict aan de vergadertafel moet oplossen.

"Volkomen veilig"

Volgens Greenpeace Nederland is aan de autoriteiten "exact" doorgegeven waar de rotsblokken liggen. Als de vissers daar wegblijven ontstaat er geen schade aan de netten, is de actie volkomen veilig en wordt de natuur beschermd, aldus Greenpeace.

De rotsblokken werden in zee gestort vanaf een schip dat onder Nederlandse vlag vaart. VisNed heeft daarom in Nederland aangifte gedaan.

Eerdere zaken

In 2015 kreeg VisNed in een vergelijkbare zaak ongelijk. Greenpeace had toen ten noordwesten van Den Helder keien in zee gegooid, uit protest tegen de "falende" bescherming van de Noordzee. Ook toen had Greenpeace de locatie van de keien bekendgemaakt

De rechtbank in Amsterdam zei toen dat de vissers de grote stenen makkelijk konden vermijden, omdat bekend was waar ze lagen. Daarnaast lagen ze op grote diepte, waardoor aanvaringen uitgesloten waren.

In 2011 legde de toenmalige staatsecretaris van Milieu Greenpeace een dwangsom van 200.000 euro op om herhaling van een soortgelijke actie te voorkomen. De Raad van State haalde daar drie jaar later een streep doorheen.

Ook bij lokale overheden interesse voor kernenergie

wo, 23/09/2020 - 20:07

Nu de energietransitie steeds meer mensen bezig houdt, en er overal in het land klimaatplannen worden gemaakt, vragen ook lokale overheden zich af of kernenergie een optie kan zijn. Het nucleaire onderzoeksinstituut NRG in Petten heeft al uit meerdere regio's vragen gekregen. En ook kernenergiedeskundige Wim Turkenburg vertelt door verschillende provincies om informatie te zijn gevraagd. Maar de antwoorden die de experts geven, zijn wisselend.

De VVD pleitte eerder vandaag voor de bouw van drie tot tien nieuwe kerncentrales in Nederland. De partij verwees naar een nieuwe studie, van het nucleaire adviesbureau ENCO, waaruit blijkt dat kernenergie niet duurder is dan zonne- en windenergie, als aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

Geert Jan de Haas van het Pettense instituut onderstreept het belang van het meenemen van àlle kosten voor iedere technologie, waardoor de kosten van kernenergie vergelijkbaar zijn met die voor zon en wind. Hij vertelt dat NRG met name uit het oosten van het land vragen heeft gekregen van mensen die bezig zijn met het maken van de zogenoemde Regionale Energie Strategieën. Ze gaven daarbij als reden dat ze niet hun hele gebied vol willen zetten met windmolens en zonneparken.

Bouwpakket

"Wij hebben geantwoord dat een besluit tot het bouwen van een kerncentrale op landelijk niveau wordt genomen. Maar als er bijvoorbeeld een nieuwe centrale in Zeeland komt, leidt dat er wel toe dat er elders minder zonne- en windenergie hoeft te komen."

Volgens De Haas zijn er kernreactoren in alle soorten en maten, in Frankrijk bijvoorbeeld hele grote, terwijl die in Borssele van bescheiden omvang is. Tegenwoordig wordt gewerkt aan de ontwikkeling van nog kleinere reactoren. "Die kun je dan als het ware in blokken kopen, als een soort bouwpakket. Daarmee kun je er dan zoveel neerzetten als je op een bepaalde locatie nodig hebt. Bijvoorbeeld op de plekken waar veel energie wordt gebruikt, zoals in de Botlek, in Pernis of bij Chemelot."

Omdat het productieproces van die modules is gestandaardiseerd, wordt de prijs ervan lager. Volgens De Haas kan kernenergie een goede rol spelen, naast zonne- en windenergie. "Vooral omdat een kerncentrale altijd elektriciteit kan leveren, ook op momenten dat de zon niet schijnt en de wind niet waait."

Thorium-reactor

De provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Brabant hebben zich gewend tot onder anderen Wim Turkenburg. "Er komen bijvoorbeeld geregeld vragen over de zogenoemde thorium-reactor, die veiliger is dan de huidige kerncentrales en bovendien minder radioactief afval produceert. Maar dan moet ik ze teleurstellen", zegt Turkenburg. "Het zal nog zeker dertig jaar duren, voordat de kennis hierover en de techniek ver genoeg gevorderd zijn om ze in ons land daadwerkelijk te kunnen bouwen."

Turkenburg zit in de Raad van Toezicht van NRG, en ook van een nieuw te bouwen kleinere reactor in Petten, genaamd Pallas. Nieuwe reactoren in serie bouwen zal er inderdaad toe leiden dat ze goedkoper worden, verwacht ook hij. "Maar de eerste zal waarschijnlijk wel duur zijn. Tot nu toe zegt de politiek: iedereen mag een nieuwe centrale bouwen, maar je moet het zelf betalen. Dat doet dus geen enkel bedrijf. Ik vermoed dat de politiek een bedrag van vijf miljard euro op tafel zal moeten leggen om energiebedrijven zover te krijgen."

Prijsdaling zonnecellen en windmolens

Eén van de barrières voor bedrijven is volgens Turkenburg de prijsdaling van zonne- en windenergie. "Als er veel zon en wind is, keldert de prijs van elektriciteit. Dat maakt dat kernenergie daar heel moeilijk nog mee kan concurreren." De nieuwe studie van ENCO beschrijft dit soort ontwikkelingen onvoldoende, vindt hij. "De prijzen van zonnecellen en windturbines die zij noemen voor 2040, worden nu al ongeveer bereikt. Het ministerie zou dat toch ook moeten weten. En de prijsdaling gaat naar verwachting verder."

Ook heeft de Universiteit Utrecht onderzoek gedaan, waarbij de toekomstige elektriciteitsvoorziening in Nederland en West-Europa in de periode 2040-2050 van uur tot uur is gesimuleerd. "Dit soort onderzoek is ook in de VS gedaan. Dat geeft inzichten die pessimistischer zijn voor kernenergie. Jammer dat in het ENCO-rapport dergelijke studies niet zijn meegenomen."

Toch denkt ook Turkenburg dat zon en wind alleen onvoldoende zijn. Daarom vindt er net als naar kernenergie veel onderzoek plaats naar geothermie, waterstof, duurzame biomassa en het ondergronds opslaan van CO2.

Verpleeg- en ouderenzorg: ‘We staan weer niet op de eerste rij’

wo, 23/09/2020 - 19:59

De ouderenzorg is bang dat ze weer op de tweede plek komt en dat fouten uit het begin van de coronacrisis herhaald worden. Nu een tweede golf van het coronavirus voor de deur staat, slaan deskundigen uit de sector alarm.

"We zien nu weer dat de verpleeghuizen niet meer op de eerste rij staan. De cure, dat is de ziekenhuiszorg, heeft nog altijd voorrang boven de care, de zorg in verpleeghuizen", zegt Nienke Nieuwenhuizen, voorzitter van de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde, Verenso.

Verpleeghuizen zijn ook niet vertegenwoordigd in het wekelijkse overleg tussen vertegenwoordigers in de zorgsector en minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid. "Wij horen achteraf wat er besproken is. Ik vind dat jammer", zegt Nieuwenhuizen.

Volgens Nieuwenhuizen is het tijd voor actie. Er zijn corona-uitbraken in het Gooi, in Nijmegen, in Groningen. "We willen voorkomen dat verpleeghuizen weer op slot moeten, dat we bewoners moeten isoleren. Maar dan moet je ook optimale veiligheid kunnen bieden. Daarvoor hebben we beschermingsmiddelen nodig en testcapaciteit nodig. Ik zie nog steeds dat de prioriteit wordt gelegd bij de ziekenhuizen. Maar als wij ons werk kunnen doen in de verpleeghuizen, helpen we daar ook mee te voorkomen dat de ziekenhuizen vollopen."

Op 1 september besloot het kabinet, na een advies van het Outbreak Management Team, al dat het coronabeleid in verpleeghuizen ingrijpend moet veranderen. Zodra er in een verpleeghuis een besmetting is geconstateerd, adviseren de onderzoekers en het OMT een systematisch testbeleid in te voeren. Bewoners en personeel worden dan wekelijks getest, ongeacht of ze klachten hebben.

Hoop gevestigd op sneltesten

De thuis- en verpleegzorg vreest voor een gebrek aan personeel, zegt bestuurder Inge Borghuis van Amstelring. Borghuis is bang dat medewerkers thuis komen te zitten omdat ze ziek zijn of wachten op de testuitslag. "We wachten met smart op sneltesten, dat zou heel veel kunnen schelen."

Bij Amstelring zijn medewerkers opgeleid om zelf te testen, waardoor de organisatie minder afhankelijk is van de GGD. Er is geleerd van de eerste golf. "We hebben voldoende testmateriaal. Dat geldt ook voor persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor onze 3500 tot 4000 medewerkers hebben we genoeg op voorraad, maar ja, wat is genoeg", zegt Borghuis. "Je weet natuurlijk niet hoe erg het nog gaat worden."

"Er zit natuurlijk altijd een grens aan de voorraad", zegt Eric Bosman, woordvoerder van ActiZ. Hij schat in dat er voldoende op voorraad is en zegt dat er een goed verdeelmodel is. Volgens Van Soest komt de verpleeg- en ouderenzorg niet op de tweede plaats, maar hij heeft nog wel zorgen over de testcapaciteit. "Iedereen moet veilig en verantwoord kunnen en blijven werken."

Wanneer testcapaciteit op orde?

"De GGD kan haar beloften op dit moment niet waarmaken", zegt Nienke Nieuwenhuizen. "Eind oktober is de testcapaciteit op orde, zei minister De Jonge. Dat is voor ons wel erg ver weg. Wij willen graag dat elke zorgmedewerker getest kan worden als een collega op dezelfde afdeling met corona is besmet. Ook als die zorgmedewerker zelf nog geen verschijnselen heeft", zegt Nieuwenhuizen.

Dat is hard nodig, zegt de voorzitter van Verenso. "Wat nu wel duidelijk is geworden, is dat je ook als je nog geen verschijnselen hebt anderen kunt besmetten. Dat moeten we ten koste van alles voorkomen."

'Jeugdclubs van vrouwelijke voetbaltalenten moeten ook geld krijgen'

wo, 23/09/2020 - 18:40

Als een mannelijke voetballer wordt verkocht, levert dat vaak veel geld op. Ook de clubs waar hij in zijn jeugd heeft gespeeld krijgen dan geld, omdat zij de speler hebben getraind. Opleidingsgeld heet dat.

Als vrouwelijke voetballers worden verkocht, krijgt hun jeugdclub helemaal niks. Oneerlijk en discriminerend, vindt een politicus in het Europees Parlement. Hij wil dat FIFA de regels verandert.

De afgelopen jaren is er veel veranderd in het voetbal voor vrouwen. Vroeger werd er helemaal geen geld betaald als vrouwen naar een andere club gingen.

De vrouwen zelf kregen ook niet, of weinig, geld betaald van de club waar ze voor speelden. Naast voetballen, hadden ze vaak ook nog een andere baan.

Maar nu voetbal voor vrouwen populairder en professioneler wordt, krijgen vrouwen wel betaald. En zouden hun jeugdclubs dus ook, net als bij de mannen, betaald moeten krijgen, vindt de politicus.

Privacywaakhond wil uitleg over Abu Dhabi-deal

wo, 23/09/2020 - 18:16

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft het laboratorium Saltro en het ministerie van Volksgezondheid om uitleg gevraagd over de privacy-waarborgen bij de deal waarbij coronatesten van Nederlanders naar Abu Dhabi worden gevlogen voor analyse.

Vanochtend bleek dat het materiaal van mensen die een coronatest bij de GGD krijgen, binnenkort naar Abu Dhabi wordt gestuurd. Een deal daarover tussen labs en het ministerie van VWS is aanstaande. De luchtbrug om de 5000 kilometer af te leggen is al geregeld.

Het sturen van persoonsgegevens naar Abu Dhabi is volgens de privacywaakhond alleen toegestaan als er "speciale waarborgen zijn getroffen om de privacy toch afdoende te beschermen".

Zonder de garantie dat de gegevens niet in verkeerde handen kunnen vallen, is de doorgifte van persoonsgegevens niet toegestaan omdat het emiraat geen "passend beschermingsniveau" heeft. Dit geldt voor veel landen buiten de Europese Unie.

De Autoriteit wil weten welke maatregelen het lab en ministerie hebben getroffen om de privacy te beschermen. Ook stelt de instantie dat mensen van wie het materiaal van coronatests naar Abu Dhabi gaat, daar vooraf over moeten worden geïnformeerd.

Volgens de Autoriteit moet het materiaal van coronatests extra worden beschermd. "Want als je een gezondheidsonderzoek laat uitvoeren, dan moet je er blind op kunnen vertrouwen dat er zorgvuldig wordt omgesprongen met die medische gegevens."

Assessment duurt weken

Privacy-deskundige Jeroen Terstegge is ook erg benieuwd naar de waarborgen van het lab. Hij zegt dat er alleen persoonsgegevens naar landen buiten de Europese Unie kunnen, als er een gelijkwaardig niveau van privacybescherming is in dat land.

"Om dit te bepalen moet het lab een assessment doen. Normaal gaan daar weken, zo niet maanden overheen. Je moet de hele wetgeving van Abu Dhabi doorlichten", zegt Terstegge.

"Zo moeten ze kijken in hoeverre de overheid aldaar, zoals de geheime dienst of politie, toegang kan krijgen tot de gegevens. Je kan dit dus niet even op een achternamiddag besluiten."

GGD niet op de hoogte

Het is nog onduidelijk vanaf wanneer het materiaal van Nederlanders precies naar Abu Dhabi gaat. Uit een interne mail blijkt dat dit gisteren voor het eerst is gebeurd, maar dit wordt door Saltro ontkend. Het Nederlandse lab Saltro behoort tot de grote internationale speler Unilabs dat ook een vestiging heeft in Abu Dhabi.

De GGD in Utrecht heeft een contract met Saltro voor het analyseren van coronatesten. De GGD zegt vóór vandaag niet op te hoogte te zijn geweest van het voornemen om coronatesten naar Abu Dhabi te sturen. "GGD regio Utrecht wist dat Saltro zocht naar alternatieven om de labcapaciteit te vergroten. Over de alternatieven worden wij geïnformeerd zodra dit definitief is", staat in een korte verklaring.

Politie onder druk door wachttijd bij testen, commercieel testbedrijf ingeschakeld

wo, 23/09/2020 - 17:57

De Nationale Politie heeft een commercieel bedrijf ingeschakeld om mensen sneller te kunnen laten testen op corona. Reden is dat veel politiemensen thuis wachten op een coronatest of in quarantaine zitten na contact met besmette collega's of anderen. Daardoor dreigt het politiewerk in gevaar te komen.

De korpsleiding hoort van verschillende eenheden dat "vitale processen in het geding komen" en noemt dat onacceptabel. Politiemensen lopen door de aard van hun werk meer kans om besmet te raken, daardoor is het aantal medewerkers dat in quarantaine zit bovengemiddeld.

Dat staat in een mail van de korpsleiding aan medewerkers van de politie, die in handen is van de NOS. De politie spreekt in de mail van een ad-hoc-oplossing, terwijl wordt gewerkt aan een structurelere oplossing. "Simpelweg omdat het niet uit te leggen is als de veiligheid van burgers en medewerkers in gevaar komt, doordat wij de continuïteit van de operatie niet kunnen waarborgen."

Thuiszitten voorkomen

"Er zijn best veel collega's die corona hebben en met andere hebben samengewerkt, Dus snel testen is van belang", zegt woordvoerder Helma Huizing. "Het dagelijks werk is nog niet in gevaar. We willen vooral voorkomen dat halve teams preventief thuiszitten." Ze benadrukt dat het om een tijdelijke maatregel gaat.

De test is vooral bedoeld voor agenten op straat, die moeten kunnen uitrukken in noodsituaties als ongelukken en meldingen van geweld. Maar ook medewerkers van ondersteunende diensten als ict kunnen voor een test in aanmerking komen. Leidinggevenden bepalen wie een commerciële test kan krijgen.

Nadia is een van de eersten in Nederland met een 'robot-arm'

wo, 23/09/2020 - 17:34

Nadia van 12 is geboren zonder rechter-onderarm. Daardoor was het voor haar soms best lastig om iets op te pakken. Maar nu niet meer: sinds kort heeft ze een bewegende robot-arm. Ze is een van de eersten in Nederland met zo'n arm.

Door de spieren in haar bovenarm aan te spannen, kan Nadia de robot-arm laten bewegen. Daar moet ze nog wel even mee oefenen.

Uiteindelijk kan Nadia met de arm meer dingen waar je twee handen voor nodig hebt. Zoals brood snijden of de dop van een flesje opendraaien.

Algemene Rekenkamer: kostbare tijd verloren, testcapaciteit bleef onbenut 

wo, 23/09/2020 - 17:14

Er had in het begin van de corona-uitbraak in Nederland meer getest kunnen worden dan is gedaan. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in een vandaag verschenen rapport. Er was ondanks berichten over schaarste wel degelijk meer testcapaciteit dan is ingezet. "Er is niet volledig gebruik gemaakt van de middelen die er waren", zegt Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer.

De Rekenkamer omschrijft in haar rapport een waaier aan oorzaken. Het krappe testbeleid van het kabinet, waarbij slechts een kleine groep mensen in aanmerking kwam voor een test, speelde ook een rol, zegt Irrgang. "Doordat Nederland zeer beperkt wilde testen, was de dreiging voor tekorten hier relatief klein. Internationale fabrikanten van testmaterialen die hun schaarse goederen moesten verdelen, gaven daarbij voorrang aan landen waar wel breed werd getest, en waar daarom ook grotere tekorten dreigden."

Het Nederlandse beleid werd mede krap gehouden omdat minister Hugo de Jonge geen zicht had op de capaciteit van de verschillende laboratoria, schrijft de Rekenkamer. "Het heeft kostbare tijd gekost voordat de overheid dit op een rijtje had. Hoewel dat overzicht er relatief snel was, kon er al die tijd dus niet volop worden ingezet op testen."

Een complicerende factor daarbij was dat sommige laboratoria hun capaciteit te rooskleurig voorstelden. Desondanks was er volgens de Rekenkamer ruimte om meer te testen.

Waar sommige labs door gebrek aan materialen wel degelijk tegen de grenzen van hun kunnen aanliepen, waren er ook labs die juist veel meer voorraad hadden. Zo schrijft de Algemene Rekenkamer dat een aantal grote pandemielabs een voorraad van acht maanden had liggen. "Er waren best veel labs die redelijk ruime voorraden hadden. Maar de overheid vond het moeilijk om daar een goed overzicht van te krijgen."

De Jonge had dit overzicht niet omdat "het geen taak van de minister en het RIVM is om inzicht te hebben in capaciteit van de labs", zo schrijft de Rekenkamer. Hoewel er een aantal vaste labs is aangewezen om bij te springen als er een uitbraak is, was er dus geen overzicht van hoeveel die labs kunnen doen.

Dit is dan ook de belangrijkste les voor de tweede golf, zegt Irrgang. "Zorg dat je inzicht hebt in actuele testcapaciteit. De teststraten lijken nu vol te zitten, dan kan je niet anders dan rantsoeneren en prioriteren. Maar als er weer ruimte komt moet je inzicht hebben in capaciteit om het doeltreffend in te zetten."

Eerder maakten we al een reconstructie over hoe aan het begin van de corona-uitbraak, in maart en april, duizenden coronatests op de plank bleven liggen. Als er vaker was getest had dat volgens betrokkenen veel besmettingen en doden kunnen schelen:

#ikdoenietmee, #ikdoewelmee, laten volgers zich zomaar influencen?

wo, 23/09/2020 - 17:10

De #ikdoenietmeermee-actie van een groep BN'ers maakte gisteren de tongen los. Van bijval ("you go girl, laat alle schapen maar lullen") tot onbegrip ("denk ook eens aan een ander, egoïst!"): de meningen erover lopen scherp uiteen.

Maar hoeveel invloed heeft de actie nou eigenlijk op de doelgroep van veel van de betrokken artiesten: jongeren? Doen de influencers, zoals ze worden genoemd, die naam eer aan?

De straat op

Volgens Doortje Smithuijsen, schrijver van het boek Gouden Bergen over de rol van influencers op sociale media, is het lastig te zeggen hoe ver de invloed van populaire Instagrammers reikt. Die invloed is er in ieder geval zeker als het om koopgedrag gaat, zegt ze in het NOS Radio 1 Journaal. Dat is te meten aan de hand van klikcijfers.

Maar als het gaat om het beïnvloeden van meningen wordt het volgens haar ingewikkelder. "Ik denk niet dat iedere Famke Louise-fan nu de straat op gaat rennen en de anderhalvemetergrens gaat doorbreken. Maar wel dat ze jongeren aan het denken gaat zetten."

Smithuijsen wijst erop dat jongeren ook nog ouders hebben die hun iets vertellen en het gesprek met hen aangaan. "Het is niet alleen Famke Louise gelukkig. Je ziet dat iedereen gehoord kan worden en dat niet alleen de overheid de teugels in handen heeft als het gaat om wat we moeten denken. Misschien is corona wel een goede testcase om te zien of influencers inderdaad invloed hebben."

NOS Stories ging vandaag naar een school in Gouda om te horen hoe jongeren daar zelf over denken:

De meeste mensen zullen zich niet willoos laten leiden door de Instagram-idolen die ze volgen, denkt Frans Folkvord, universitair docent gedragswetenschappen aan Tilburg University.

"De meeste jongeren zijn heus wel in staat om zelf na te denken. Er is wel een groep die twijfelt. Die jongeren kunnen door dit soort acties denken: laten we er maar mee uitscheiden. En die zijn misschien eerder geneigd om influencers op sociale media te geloven dan bijvoorbeeld politici, van wie ze denken dat die ook andere belangen hebben."

Famke Louise werkte enkele maanden geleden nog mee aan een overheidscampagne om jongeren juist te vragen zich aan de regels te houden. Nu zegt ze van mening te zijn veranderd. Volgens Folkvord had de regering kunnen bedenken dat dat zou kunnen gebeuren. "Je kunt influencers betalen om een bepaald standpunt in te nemen, Maar het probleem is dat die mening kan omslaan."

Hij vermoedt dat sommige van de rebellerende BN'ers ook wel geschrokken zijn van de boze reacties die ze over zich heen hebben gekregen. Sommige maakten snel duidelijk dat de hashtag #ikdoenietmeermee geen aansporing was om alle regels maar in de wind te slaan. En onder andere Bizzey en Yes-R hebben hun #ikdoenietmeermee-video alweer verwijderd.

"Het kan zijn dat die influencers hier ook iets van leren", zegt Folkvord. "En het zou zelfs kunnen dat veel jongeren zich juist wel aan de regels gaan houden, nu ze al die boze reacties zien."

Basketballen

Dat veel mensen - niet alleen jongeren - sommige coronaregels niet goed begrijpen, heeft mogelijk ook te maken met verwarring over de soms inconsistente maatregelen, weet ook Bas van den Putte, hoogleraar gezondheidscommunicatie aan de Universiteit van Amsterdam. "Ik sprak iemand die zei: 'Als ik ga basketballen kom je in het veld heel dicht op elkaar, maar buiten het veld moet je weer afstand houden.'"

Volgens Van den Putte is het onvermijdelijk dat er zulke discrepanties ontstaan. "We komen uit een lockdown, maar alles in één keer loslaten is gevaarlijk. En niets doen kan ook niet, voor de economie en het sociale leven. Dus ga je maatregelen één voor één loslaten."

En dan mag het een dus al wel en het andere nog niet, zegt hij. "Dat is heel lastig uit te leggen, maar dat moet je toch proberen." Hoe? Van den Putte heeft nog wel een tip: "Vraag jongeren zelf wat ze aanspreekt. Wat voor hen redenen zouden zijn om zich aan de regels te houden."

Vriendin van Anne Frank legt eerste steen Holocaust Monument

wo, 23/09/2020 - 15:46

In Amsterdam is de eerste steen van het Holocaust Namenmonument gelegd. Jacqueline van Maarssen van 91 jaar oud mocht dat doen. Zij was in haar jeugd een vriendin van Anne Frank.

Het nieuwe monument bestaat uit muren die samen 250 meter lang zijn. Op de stenen komen alle namen te staan van Nederlandse Joden, Roma en Sinti die zijn vermoord in de Tweede Wereldoorlog. Dat heet de Holocaust. In totaal gaat het om wel 102.000 namen.

Vriendin Anne Frank legt eerste steen Holocaust Namenmonument

wo, 23/09/2020 - 15:24

Het moet een labyrint worden van gangen, 250 meter lang en opgebouwd uit tienduizenden unieke stenen: wie straks langs de muren van het Holocaust Namenmonument loopt, ziet de namen van 102.000 vermoorde Joden, Sinti en Roma aan zich voorbijtrekken. Vanmiddag is in Amsterdam de eerste steen gelegd, door een inmiddels 91-jarige vriendin van Anne Frank.

"Heel bijzonder", vindt deze Jacqueline van Maarsen dat. "Ik ben tevreden dat het eindelijk zover gekomen is. Het monument is mooi van opzet, met alle namen erop."

Op de eerste herdenkingssteen die Van Maarsen vandaag heeft gelegd, prijkt de naam van Dina Frankenhuis: een kantoorbediende die in 1943 op 20-jarige leeftijd in Sobibor is vermoord. Ze woonde in Amsterdam-Oost met haar ouders. Ook die overleefden de Tweede Wereldoorlog niet.

Complex metselplan

Dat Dina van de tienduizenden Holocaustslachtoffers de eerste is die een plek heeft gekregen, heeft te maken met de opbouw van het monument.

"Het metselplan van die 102.000 stenen is heel complex", legde initiatiefnemer Jacques Grishaver vanmorgen uit in het NOS Radio 1 Journaal. "Het alfabet loopt van boven naar beneden en van links naar rechts, maar je metselt van beneden naar boven. Op de plek waar we wilden beginnen, kom je op Dina's naam uit."

Het Namenmonument is ontworpen door de Pools-Amerikaanse architect Daniel Libeskind, een zoon van Holocaust-overlevenden. Zo komt het eruit te zien:

"We mogen niet vergeten wat er is gebeurd", zegt Grishaver. "Straks hebben we 102.000 namen van mensen die stierven, geen graf hebben en nooit meer worden genoemd. Die namen halen we nu terug." Behalve de namen van de Holocaustslachtoffers worden ook hun geboortedatum en leeftijd in de herdenkingsstenen gelaserd.

De bouw van het monument kost bijna 15 miljoen euro, twee keer zoveel als aanvankelijk werd verwacht. De Rijksoverheid zou in eerste instantie 2,3 miljoen euro meebetalen, maar dat is vorig jaar verhoogd naar 8,3 miljoen euro. Ook de gemeente Amsterdam, bedrijven en particulieren betalen mee.

Zo doneerde Jacqueline van Maarsen, de jeugdvriendin van Anne Frank, 50.000 euro aan de totstandkoming van het monument. Dat geld was afkomstig van de opbrengst van een gedichtje dat Anne in 1942 had geschreven in het poëziealbum van Jacquelines oudere zus Christiane van Maarsen. Het handgeschreven versje werd in 2016 voor 140.000 euro geveild.

'Veertien jaar strijd'

Initiatiefnemer Grishaver, ook voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité, noemt de steenlegging van vandaag een mijlpaal. Hij is al sinds 2006 met het project bezig. "Na veertien jaar strijd gaat het er komen."

Eén van de nabestaanden die vandaag aanwezig waren, vindt dat het veel te lang heeft geduurd voor het monument er kwam:

In loop van die jaren zijn de plannen voor het Namenmonument met enige regelmatig gewijzigd. Vanwege bezwaren van omwonenden verschoof de locatie bijvoorbeeld van het Amsterdamse Wertheimpark naar het iets verderop gelegen Weesperplantsoen.

Maar ook daar bleken de ideeën op verzet te stuiten. Zo biedt het plantsoen volgens buurtbewoners te weinig ruimte voor grote aantallen bezoekers en zou het te dicht op een verkeersader liggen.

De rechter en later de Raad van State gaven de omwonenden ongelijk. De bouwvoorbereidingen, zoals het kappen van bomen, konden daarom doorgaan. In juni werd de eerste paal geslagen en nu ligt er dus ook een eerste herdenkingssteen.

Volgens initiatiefnemer Grishaver duurt het nog een klein jaar voordat het Holocaust Namenmonument helemaal af is.

Zuidelijke provincies willen miljardeninvestering in openbaar vervoer

wo, 23/09/2020 - 15:01

Voor het openbaar vervoer in Zuid-Nederland is de komende twintig jaar zeker 3,5 miljard euro nodig. Er moet worden geïnvesteerd in knooppunten en infrastructuur op en rond het spoor, zeggen de provincies Noord-Brabant, Limburg en Zeeland.

Op verzoek van staatssecretaris Van Veldhoven hebben ze samen met onder meer gemeenten, bedrijfsleven en vervoersbedrijven gekeken naar de behoeften in de regio. Het voorstel wordt aan haar aangeboden op een landelijk overleg over het spoor en ov op 8 oktober.

Er moet een betere dienstregeling komen voor het spoor en vooral rond Eindhoven en Den Bosch moet flink worden geïnvesteerd, op korte termijn een miljard euro, is de wens. In Limburg moet het bestaande netwerk beter worden benut en Zeeland zou zijn intercityverbindingen moeten terugkrijgen, zodat Brabant en de Randstad daarvandaan beter bereikbaar zijn.

Verder zou er 2,5 miljard euro moeten worden uitgetrokken voor bijvoorbeeld de aanleg van extra spoor tussen Breda en Tilburg en tussen Gent en Terneuzen.

Soortgelijke wensenlijstjes

Ook pleiten de provincies ervoor om geld beschikbaar te stellen voor meer en betere busverbindingen in Zuid-Nederland, zoals een lijn van Rotterdam via Zeeland naar Gent en tussen Breda en Utrecht. Daar zou nog eens 2,8 miljard euro voor nodig zijn.

Andere delen van Nederland, zoals Noord-Holland-Flevoland, de Zuidelijke Randstad en Midden-Nederland, hebben op verzoek van het ministerie soortgelijke wensenlijstjes opgesteld. De bedoeling is dat er in november concrete afspraken over worden gemaakt.

'Explosies in Zaandam gevolg van ruzie tussen vloggers'

wo, 23/09/2020 - 13:21

De explosies bij een huis in Zaandam zijn het gevolg van een ruzie tussen twee vloggers, zeggen buurtbewoners tegen NH Nieuws. In het huis zou de moeder van een van de vloggers wonen.

De eerste ontploffing was acht dagen geleden en gisteravond was het opnieuw raak. Buurtbewoners schrokken wakker van een harde knal. De voordeur en ramen van de woning aan de Ringweg raakten beschadigd en ook de deur van een woning ernaast liep schade op.

Het geweld zou het gevolg zijn van een ruzie tussen de vloggers 0Fux en Youness Ouaali. De bewoonster van het huis in Zaandam zou de moeder zijn van 0Fux.

Ook een ontploffing een paar dagen eerder in Zaandijk zou ermee te maken hebben. In de nacht van 10 op 11 september werd daar bij een huis een explosief naar binnen gegooid.

Bedreigingen

Het is niet precies duidelijk wat de aanleiding is voor de ruzie. De vloggers zeggen in video's dat ze met elkaar hebben gevochten.

0Fux maakt op YouTube de serie Aangepakt, waarin hij vermeend onrecht aan de kaak stelt. Hij richtte volgens De Telegraaf zijn pijlen op Youness omdat die Israëlische toeristen 'total loss' wilde slaan en veroordeeld werd voor seksueel misbruik van een minderjarige. Ook zei 0Fux tegen de krant dat hij al langer wordt bedreigd.

De politie wil over de mogelijke betrokkenheid van de vloggers alleen kwijt dat het wordt meegenomen in het onderzoek. Ook het verband tussen de twee explosies wordt onderzocht.

Camera geplaatst

Buurtbewoners van het huis in Zaandam maken zich zorgen. "Stel je voor dat je nachtdienst hebt en er ontploft een bom", zegt een vrouw tegen NH Nieuws. "Breng die mensen bijvoorbeeld ergens anders onder. Dit zorgt voor iedereen voor slapeloze nachten. Dit is niet meer te doen, de kinderen zijn ook vreselijk bang."

Vandaag is op last van de burgemeester en in nauw overleg met de politie een camera geplaatst voor de woning in Zaandam, in eerste instantie voor een periode van vier weken. De burgemeester had gisteren al besloten dat er een camera moest komen, vóór de explosie dus.

"Hij is net te laat geplaatst", zegt een woordvoerder, die benadrukt dat er een preventieve werking van moet uitgaan. "De openbare ruimte moet veilig zijn, het is niet de bedoeling dat de bewoner en omwonenden dit nog een keer meemaken."

Buurtbewoners zijn vandaag geïnformeerd over de camera.

Famke Louise: 'Ik bedoelde niet dat ik overal schijt aan heb'

wo, 23/09/2020 - 13:16

Famke Louise heeft gezegd dat ze de hashtag #ikdoenietmeermee niet zo bedoelde als veel mensen dachten. Gisteravond zat ze bij het televisieprogramma Jinek. Daar vertelde ze over waarom ze de hashtag en het filmpje had gedeeld.

Famke Louise zei ook dat ze zich gewoon aan de corona-regels blijft houden.

Maandagavond plaatsten Famke Louise, en nog een aantal andere BN'ers, een filmpje op Instagram. Daarin vertelden ze dat ze het niet eens zijn met de corona-regels van de overheid.

Veel kritiek

De BN'ers kregen veel kritiek op hun filmpjes. Inmiddels hebben veel van hen, waaronder Bizzey en Thomas Berge, het filmpje verwijderd van hun Instagram.

Dinsdag maakten we deze video over de actie van de BN'ers:

Ook 'Nederlands' vaccin gaat grootschalige testfase in

wo, 23/09/2020 - 13:00

Het Nederlandse Janssen Vaccins is begonnen met testen van een coronavaccin op 60.000 vrijwilligers in de Verenigde Staten, Zuid-Afrika en enkele Zuid-Amerikaanse landen. Het vaccin, dat ontwikkeld wordt in Leiden, is een van de zes vaccins die door de Europese Unie zijn gereserveerd.

Tijdens deze derde fase krijgen tienduizenden mensen boven de 18, waaronder een grote groep ouderen, het middel in landen waar het virus nog volop rondgaat. Een deel krijgt een placebo. Afhankelijk van dit onderzoek zal moeten blijken of het vaccin mensen voldoende beschermt en wat de bijwerkingen zijn.

Janssen, dat een dochteronderneming is van het Amerikaanse Johnson & Johnson, is niet het eerste bedrijf dat de derde fase in gaat. Drie andere bedrijven waar de Europese Unie afspraken mee heeft gemaakt, zijn al aan de derde fase begonnen. Ook in China en Rusland zijn al enkele bedrijven begonnen met het inenten van tienduizenden vrijwilligers.

Eerste resultaten

Ondertussen is Janssen al begonnen met de productie van het vaccin. Naar verwachting zullen de eerste resultaten begin volgend jaar gepubliceerd worden. Mochten die gunstig zijn, dan kan het bedrijf een vergunning aanvragen om in de Europese Unie op de markt te mogen worden gebracht.

Een onderhandelingsteam heeft namens de Europese Unie met het bedrijf afgesproken dat 200 tot 400 miljoen vaccins volgend jaar beschikbaar komen voor Europese landen. Over de voorwaarden wordt nog onderhandeld. De vaccins zullen volgens afspraak eerlijk over de Europese landen worden verdeeld die het vaccin willen hebben.

Een overzicht van de zes vaccins die mede namens Nederland zijn gereserveerd:

-20 graden

Naast deze fase-3 studie is het bedrijf ook van plan een aparte studie op te zetten in het Verenigd Koninkrijk, waar deelnemers een dubbele dosis van het vaccin krijgen. Terwijl de derde fase dus al is begonnen, loopt in Nederland nog de tweede fase van het onderzoek. 135 vrijwilligers hebben de afgelopen maand het middel gekregen.

Waar enkele andere vaccins alleen onder heel koude temperaturen houdbaar zijn, wijst Janssen erop dat het vaccin drie maanden houdbaar is bij -8 graden, en twee jaar bij -20 graden Celsius. "Dit maakt dat er gebruikt gemaakt kan worden van de standaard distributiekanalen voor vaccins", schrijft het bedrijf.

Welke stappen zijn er voordat een vaccin op de markt komt? Bekijk onze slider:

De uitzending van 23 september

wo, 23/09/2020 - 12:09
Vrijwilligheid voorop bij migratieplan Europese Commissie

De Europese Commissie presenteert vandaag het migratiepact, een plan om structureel grip te krijgen op migratie naar Europa. De commissarissen Ylva Johansson en Margaritis Schinas willen een positieve benadering. In vorige voorstellen wilde de Europese Commissie meteen met boetes komen, nu staat de vrijwilligheid voorop.

De commissie gaat een prognose maken van het jaarlijkse aantal asielzoekers. De EU-lidstaten kunnen op basis daarvan aangeven hoeveel vluchtelingen ze willen opnemen of - als ze dat niet willen - op welke manier ze dan bijdragen, bijvoorbeeld door het sturen van extra grenswachten. Wij spreken vanavond met migratiecommissaris Ylva Johansson over het plan.

(On)vrijwillige thuisquarantaine om ouders niet te besmetten

Zelf zijn ze kerngezond, maar de kans dat hun chronisch zieke moeders corona overleven is klein. Daarom blijven Oriana (6) en Mila (14) al sinds maart zoveel mogelijk binnen en gaan ze niet naar school. En dat allemaal om koste wat kost te voorkomen dat zij het virus meebrengen naar huis, en mogelijk hun ouders besmetten.

Wat doet het met moeders als zij hun kind 'huisarrest' moeten geven, omdat een besmetting voor voor hen fatale gevolgen kan hebben? En wat doet het met de kinderen? Wij spreken met Oriana en Mila en hun moeders.

Abortusactivist Gomperts op lijst invloedrijkste mensen van Time

wo, 23/09/2020 - 11:31

De Nederlandse abortusactivist Rebecca Gomperts staat op de lijst met honderd invloedrijkste mensen van dit jaar, die is opgesteld door het Amerikaanse tijdschrift Time. Ze helpt wereldwijd vrouwen die geen toegang hebben tot een veilige abortus.

De 54-jarige Gomperts is arts en oprichter van Women on Waves, de organisatie achter de abortusboot. Ook is ze actief met Women on Web, een online dienst die vrouwen na een consult voorziet van abortuspillen.

De naam van de Nederlandse staat in Time in de categorie Pioniers. De oprichter van de Amerikaanse abortusorganisatie Planned Parenthood noemt haar "een baken van hoop, die opkomt voor het principe dat een veilige abortus een mensenrecht is".

Meer aanvragen in coronacrisis

"Ik sta symbool voor een onderwerp waar ik al 20 jaar voor strijd", zegt Gomperts tegen de NOS. "Het is voor het onderwerp heel belangrijk dat Time het op de kaart heeft gezet, dat vrouwen het recht hebben om zelf een abortus te doen en op die manier hun leven en toekomst in eigen hand te nemen."

De coronacrisis heeft volgens Gomperts een belangrijke rol gespeeld bij de keuze om haar op de lijst te zetten. "Toen dit speelde was covid in Amerika op het hoogtepunt. Een aantal staten had besloten dat abortus geen essentiële gezondheidszorg was, waardoor veel vrouwen geen toegang meer hadden tot abortus. Onze organisaties Women on Web en Aid Access zagen een enorme toename in het aantal aanvragen. Dat is de reden dat ik ben benoemd."

Federale rechters oordeelden later over meerdere Amerikaanse staten dat het coronavirus geen reden mag zijn om abortussen te blokkeren.

Zorgen over Hooggerechtshof

Gomperts maakt zich zorgen over de vacante positie in het Amerikaanse Hooggerechtshof die is ontstaan na het overlijden van de progressieve Ruth Bader Ginsburg. De verwachting is dat president Trump aan het eind van de week een vrouw uit behoudende hoek benoemt als vervanger. Benoemingen gelden voor het leven.

"Het is een kleine, conservatieve minderheid die in Amerika de macht heeft", stelt Gomperts. "Die bepaalt de toekomst voor het land voor generaties, en niet alleen wat betreft abortus."

Volgens Gomperts krijgt Amerika op deze manier zelfs trekken van "een dictatuur": "Je ziet het ook bij de autocratische regimes in Polen en Hongarije: vrouwenrechten zijn daar het slachtoffer van de machthebbers."

Black Lives Matter

Andere personen op het jaarlijkse Time-overzicht met invloedrijkste mensen zijn onder anderen rapper Megan Thee Stallion, de Amerikaanse epidemioloog Anthony Fauci, WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus en de drie oprichters van Black Lives Matter.

Eerder stonden onder anderen koningin Máxima, koningin Juliana en vliegtuigbouwer Anthony Fokker op de lijst van het Amerikaanse magazine.

Lab in Abu Dhabi gaat Nederlandse coronatests analyseren

wo, 23/09/2020 - 10:13

Het materiaal van mensen die zich bij de GGD laten testen op het coronavirus gaat binnenkort naar Abu Dhabi voor analyse. De deal tussen het Nederlandse lab Saltro, een zusterlab in Abu Dhabi en het ministerie van Volksgezondheid is bijna rond.

Het bedrijf Saltro bevestigt het bericht. Eerder vanochtend stelde een woordvoerder dat het ging om een lab in Dubai, maar daar komt hij nu van terug. Het blijkt te gaan om een lab in een andere stadstaat in de Verenigde Arabische Emiraten.

Er is inmiddels een speciale luchtbrug opgezet om de wattenstokjes met genetisch materiaal van Nederlanders in Abu Dhabi te krijgen. Vanaf Schiphol duurt het zo'n zes uur om de 5000 kilometer af te leggen.

Minister De Jonge van Volksgezondheid zei gisteren in de Tweede Kamer dat hij het contract wil sluiten vanwege het tekort aan testcapaciteit in Nederland. "In een normale situatie zou ik dat contract niet hebben gesloten. Maar in deze situatie zeg ik ja, we gaan het toch doen." Ook De Jonge sprak overigens abusievelijk over Dubai in plaats van Abu Dhabi.

'Duizenden tests uit regio Utrecht'

Uit een interne mail van Saltro die in bezit is van de NOS staat vandaag al de eerste materialen naar Abu Dhabi worden verstuurd. Het gaat om materiaal van mensen die zich lieten testen in de teststraat in Woerden. "Zo nodig kan dit worden uitgebreid met materiaal van andere GGD teststraten", staat in de mail.

Het gaat vermoedelijk om het materiaal van duizenden mensen per dag. Saltro heeft in de regio Utrecht een contract met de GGD voor het analyseren van coronatests.

Zowel in Abu Dhabi als in Dubai staan labs van het Zwitserse bedrijf Unilabs. Ook de Nederlandse laboratoria van Saltro zijn onderdeel van deze labgigant.

Dat het ministerie alternatieven zoekt voor het analyseren van coronatests is onderdeel van het opschalen van de testcapaciteit. Eerder werden er al contracten gesloten met commerciële labs in Duitsland en België.

Uit cijfers die GGD-directeur Sjaak de Gouw gisteren bekendmaakte, blijkt dat dagelijks 10.000 mensen geen coronatest kunnen krijgen. Volgens de GGD komt dit door een gebrek aan voldoende testmaterialen bij de labs. In oktober wordt er voldoende testcapaciteit verwacht om die maand iedereen met klachten te testen, voor de maanden daarna is nog veel onzeker.

In de Tweede Kamer is scherpe kritiek op minister De Jonge vanwege het gebrek aan testcapaciteit. Kamerleden zeggen dat de minister maanden de tijd heeft gehad om het op orde te brengen, maar dat dit desondanks niet is gelukt.

Buurtbewoners duwen luchtballon naar veilige plek

wo, 23/09/2020 - 09:20

Bewoners van Nijkerk keken gisteren gek op toen er opeens een luchtballon naar beneden kwam. De ballon dreigde midden op een fietspad te landen.

Buurtbewoners pakten het mandje vast en duwden het naar een veilige plek. Wat er precies mis ging bij het landen is niet duidelijk.

Een paar weken geleden ging het ook mis met luchtballonnen. Die landden toen op allerlei gekke plekken:

Pagina's